گرت مورگان؛ مخترعی که چراغ زرد را به خیابان‌ها آورد
گرت آگوستوس مورگان، مخترع و کارآفرین آمریکایی، با طراحی نوعی وسیله تنفسی برای نجات افراد در محیط‌های آلوده به دود و گاز و ابداع چراغ راهنمایی سه‌حالته، دو نوآوری مهم در حوزه ایمنی عمومی به‌جا گذاشت؛ اختراعاتی که بخشی از زندگی روزمره امروز را شکل داده‌اند.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، تصور کنید آتش‌نشان‌ها برای ورود به ساختمانی پر از دود، هیچ وسیله‌ای برای تنفس هوای سالم در اختیار نداشته باشند یا رانندگان در تقاطع‌های شلوغ شهری فقط با دو علامت «ایست» و «حرکت» روبه‌رو شوند. امروز چنین شرایطی ممکن است عجیب به نظر برسد، اما در گذشته بخشی از چالش‌های جدی ایمنی در شهرها بود. گرت مورگان، مخترع آمریکایی، با دو ابداع خود به حل این مشکلات کمک کرد: وسیله‌ای که پیش‌درآمد ماسک‌های تنفسی امروزی بود و چراغ راهنمایی سه‌حالته‌ای که علامت هشدار را به کنترل ترافیک اضافه کرد.
مورگان چهارم مارس ۱۸۷۷ در شهر پاریس در ایالت کنتاکی آمریکا به دنیا آمد. او هفتمین فرزند از میان ۱۱ فرزند خانواده بود و دوران کودکی‌اش را در مزرعه خانوادگی گذراند. در نوجوانی، برای پیدا کردن فرصت‌های بهتر تحصیلی و شغلی به سینسیناتی رفت. او در کنار کار به‌عنوان خدمتکار و کارگر، بخشی از درآمدش را صرف استخدام معلم خصوصی کرد تا تحصیلاتش را ادامه دهد.
چهار سال بعد، در سال ۱۸۹۵، به کلیولند نقل مکان کرد و در یک شرکت تولید ماشین‌های خیاطی مشغول به کار شد. مورگان به‌تدریج کار با این دستگاه‌ها را یاد گرفت و بدون آموزش رسمی، مهارت تعمیر و راه‌اندازی آن‌ها را به دست آورد. همین تجربه‌ها زمینه‌ساز نخستین ایده‌های اختراعی او شد؛ از جمله طراحی قطعه‌ای برای اتصال تسمه ماشین خیاطی.
او در سال ۱۹۰۷ کسب‌وکار تعمیر و فروش ماشین‌های خیاطی خود را راه‌اندازی کرد و دو سال بعد، کارگاه تولید لباس تأسیس کرد. مورگان در کنار فعالیت‌های تجاری، به آزمایش مواد مختلف نیز علاقه داشت. او مایعی برای روان‌کردن سوزن ماشین خیاطی ساخت تا از سوختن پارچه هنگام دوخت جلوگیری کند، اما متوجه شد این ماده می‌تواند مو را نیز صاف کند. همین کشف به تولید کرم مو و راه‌اندازی شرکت محصولات آرایشی او منجر شد. مورگان بخشی از درآمد کسب‌وکارهایش را برای توسعه اختراعات جدید سرمایه‌گذاری می‌کرد.
از آتش‌سوزی مرگبار تا ساخت وسیله‌ای برای تنفس در دود
انگیزه اصلی مورگان برای ساخت وسیله تنفسی، حادثه‌ای مرگبار در صنعت پوشاک آمریکا بود. در سال ۱۹۱۱، آتش‌سوزی کارخانه پوشاک «تری‌انگل» در نیویورک به مرگ ۱۴۶ کارگر انجامید. این حادثه توجه مورگان را به دشواری کار نیروهای امدادی و آتش‌نشان‌ها در محیط‌های پر از دود جلب کرد.
او به این فکر افتاد که وسیله‌ای طراحی کند تا افراد حاضر در عملیات نجات بتوانند در شرایطی که دود و گازهای خطرناک تنفس را دشوار می‌کنند، به هوای سالم دسترسی داشته باشند. مورگان در سال ۱۹۱۲ برای اختراع خود درخواست ثبت پتنت داد. این وسیله که «کلاه ایمنی» یا «کلاه ایمنی تنفسی» نامیده می‌شد، با استفاده از لوله‌ای برای دریافت هوای نزدیک سطح زمین، امکان تنفس در محیط‌های آلوده را فراهم می‌کرد. طراحی آن همچنین به خارج‌کردن دود و گازهای زیان‌آور از مسیر تنفس کمک می‌کرد.
اهمیت این اختراع چهار سال بعد و در جریان حادثه‌ای در کلیولند آشکار شد. در سال ۱۹۱۶، انفجاری در تأسیسات آبرسانی این شهر جان ۱۸ کارگر را گرفت و تعدادی از افراد در تونلی زیر دریاچه ایری گرفتار شدند. تجمع دود، گردوغبار و گازهای خطرناک مانع از ورود نیروهای امدادی به تونل شده بود. مورگان و چند داوطلب دیگر با استفاده از کلاه‌های تنفسی طراحی‌شده توسط او وارد محل حادثه شدند و توانستند چند نفر از بازماندگان را نجات دهند.
با وجود کارایی این وسیله، فروش آن در ابتدا با مانع روبه‌رو شد. به روایت تالار مشاهیر ملی مخترعان آمریکا، برخی از مسئولان سفیدپوست آتش‌نشانی حاضر نبودند محصولی را که یک مخترع سیاه‌پوست ساخته بود، خریداری کنند. مورگان برای عبور از این مانع، نام محصول را به «کلاه ایمنی مورگان» تغییر داد و در معرفی آن از بازیگران سفیدپوست استفاده کرد تا در نمایشگاه‌ها و گردهمایی‌ها عملکرد دستگاه را نشان دهند. این روش به گسترش فروش محصول و استفاده از آن در آتش‌نشانی‌های نقاط مختلف آمریکا کمک کرد.
چراغ زردی که به تقاطع‌ها اضافه شد
اختراع مهم دیگر مورگان از یک تجربه روزمره در خیابان‌های کلیولند آغاز شد. او در دهه ۱۹۲۰، هنگام رانندگی با خودروی شخصی‌اش، شاهد تصادف یک درشکه اسبی با خودرویی دیگر در یک تقاطع بود. این اتفاق او را به فکر طراحی وسیله‌ای انداخت که عبورومرور در خیابان‌های شلوغ را ایمن‌تر کند.
در آن زمان چراغ‌های راهنمایی ابتدایی وجود داشتند، اما تنها دو وضعیت «توقف» و «حرکت» را نشان می‌دادند. در چنین سیستمی، رانندگان برای تغییر وضعیت چراغ و آغاز حرکت، فرصت مشخصی برای آگاهی از نزدیک‌شدن زمان توقف نداشتند.
مورگان با در نظر گرفتن این مشکل، چراغ راهنمایی مکانیکی سه‌حالته‌ای طراحی کرد که علاوه بر ایست و حرکت، علامت هشدار یا احتیاط را نیز نمایش می‌داد؛ وضعیتی که معادل چراغ زرد در چراغ‌های راهنمایی امروزی است.
مورگان در سال ۱۹۲۳ اختراع خود را به ثبت رساند. سازوکار این چراغ به‌گونه‌ای بود که پیش از صدور فرمان حرکت در یک مسیر، ترافیک را در همه جهت‌ها متوقف می‌کرد. به این ترتیب، خودروهایی که هنوز در محدوده تقاطع بودند، فرصت عبور پیدا می‌کردند و احتمال برخورد با خودروهای مسیرهای دیگر کاهش می‌یافت.
او حقوق امتیاز این اختراع را در ازای ۴۰ هزار دلار به شرکت «جنرال الکتریک» فروخت. این شرکت بعدها نسخه الکتریکی چراغ راهنمایی سه‌حالته مورگان را توسعه داد.
۲۲۷۲۲۷